Leeswijzer week 46 – Handelingen 9-25

Het boek Handelingen is het tweede boek van de evangelist Lucas. Hij schreef dus niet alleen over Jezus, maar ook over de Jezus-beweging die na hem ontstond. Het is opmerkelijk dat maar één van de evangelisten dat heeft gedaan. We hebben daarom vier boeken over Jezus, terwijl we maar één boek hebben over wat er daarna allemaal gebeurde. Stel je voor dat er ook vier Handelingen waren…

Lucas schrijft een theologische geschiedenis. Hij ordent de vertelling zo dat het zijn boodschap dient. Wat is die boodschap? Opvallend is dat Handelingen qua opbouw lijkt op het Evangelie volgens Lucas. Het zijn beide reisverhalen. In het Evangelie gaat het over Jezus’ reis naar Jeruzalem, in Handelingen gaat het over de reis van Jezus’ boodschap en volgelingen naar Rome, het centrum van het Romeinse Rijk. Lucas wil laten zien: wat er met Jezus gebeurde, gebeurt ook met Petrus en Paulus, gebeurt ook met de eerste gemeenten. En, zo begrijpt de lezer, dat zal ook gebeuren met wie nu Jezus volgt. Geloven is volgens Lucas het gaan van de weg van Jezus. Wie dus wil weten waar het in de kerk om zou moeten gaan, wie wil weten waar dit verguisde instituut eigenlijk voor staat, kan in het boek Handelingen terecht.

Een ander belangrijk aspect van het boek Handelingen is dat er in beschreven wordt dat de Jezus-beweging zich ontwikkeld van een joodse sekte naar een wereldwijde gemeenschap. Aanzetten tot die ontwikkeling waren al te vinden in het Evangelie volgens Lucas, maar in Handelingen komt het pas echt tot bloei. Niet voor niets eindigt het boek in Rome, de hoofdstad van het Romeinse Rijk, het centrum van de wereld.

Het boek Handelingen heeft een open einde. Er zijn verhalen genoeg over hoe het afloopt met Petrus en Paulus, maar die zijn in Handelingen niet te vinden. Het gaat uiteindelijk niet over hen, maar over Jezus en over de beweging die na hem ontstond. De lezer wordt uitgedaagd zich in die beweging te laten opnemen. Navolging heeft niets met krampachtigheid te maken, maar het is iets wat je overkomt onderweg.

Let daarom de komende week op het woordje ‘weg’ in het boek Handelingen.

ds. Jan Willem Stam